lunes, 8 de marzo de 2021

MODULOA. Izaro

 KIKE AMONARRIZEN HITZALDIA
Zer erronka eta aukera berri dakartzate eleaniztasunak eta kulturaniztasunak euskarazko hezkuntzan, euskararen biziberritzeari dagokionez?





« Elebitasunak euskara eta katalana hil egingo ditu, eleaniztasunak salbatu egingo ditu »



Gure esperientzia eta inguruan zein Kike Amonarrizen hitzaldian oinarrituta, ikusi dugu gure gizartean hizkuntza aniztasun handia dagoela eta honek Euskararen kasuan alderdi positibo zein negatiboak dituela. Hau da, azken urteetan euskarak izan duen bilakaera oso handia izan da, eta eskolan D eredua sartzeak zein ofizialtasuna egoteak euskararen jakintza asko haztea eragin dutela. Hala ere, honek ez du bermatzen euskararen erabilera, izan ere gizartean gaztelerak indar handia du eta horren eraginez geroz eta gehiago entzuten dugu gure inguruan. Gaiaren inguruan hausnartzen jarrita, talde hontako kideak bat gatoz esatean gure hizkuntza (Euskara) hizkuntza gutxitu bat dela eta nahiz eta ofizialki bi hizkuntzek eskolan garrantzi berbera duten, errealitatean gaztelerak gain hartzen dio euskarari, askotan zapaltzera ere iritsiz.

Honekin batera, gizarteko kultura guztiei garrantzi berdina ematea eta batak bestea ez zapltzea oso lan zaila dela uste dugu, egiazki, lehen aipatu bezala, oro har testuinguru elebidunetan kultura batek bestea zapaltzen du, giro, ohitura edo hiztun kopuruen arabera. Dena den, alderdi negatiboek ez dute zertan pisu handiena hartu behar. Gure helburuak lortzeko, inguratzen gaituen kultura bakoitzetik baliagarriak eta/edo interesgarriak suertatzen zaizkigun ezaugarri, jarrera, teknika edo bestelako edozein alderdi erabiltzea ezin hobea izango litzateke, bai eta guzti hau hezkuntzan islatzea. Halaber, fokua hezkuntzan ez ezik, esparru ez-formalean ere jarri behar deu dela uste dugu, haur, gazte zein helduek euskara formaltasunarekin bakarrik lotzea ekiditeko, eta egunerokotasunean, haien talde sozialetan eta jarduera anitzetan nola erabili jakiteko, bai eta erraztasuna eskuratzeko, euskaraz mintzatzen trebatzeko. Beharrezkoa den esparru guztietan behar haina indar eginez, hizkuntza ohiturak eraldatu eta gizarteko aniztasuna mantendu dezakegu, euskarari prestigioa ematen diogun bitartean eta gaztelania ala ingelesa bezalako superhizkuntzek edo bestelako hizkuntzek (fransesa, kasu) eragin dezaketen zapalkuntza ekidinez.

domingo, 7 de marzo de 2021

ACTIVIDAD 8

 LA OBSOLESCENCIA PROGRAMADA
Las consecuencias de nuestro consumismo

Clicando en la foto accederéis a la misma página

Tras ver el documental Comprar, tirar, comprar (Cosima Dannortizer) he entendido el porqué de la duración cada vez más reducida de los productos y las desastrosas consecuencias medioambientales que tiene el estilo de vida consumista que llevamos. 

Debo confesar que no es la primera vez que escucho hablar de la obsolescencia programada y que estoy algo informada en el tema, pero ha habido varios datos o escenas que me han dejado impactada. La verdad es que yo creía que la obsolescencia programada era algo relativamente nuevo, creado al rededor de los años 90, cuando los teléfonos móviles comenzaron a obtener fuerza y popularidad. Pero no, esta práctica es mucho más antigua: fue creada al rededor de los años 30, al reducir intencionadamente el periodo vital de las bombillas a 1000 horas. Esa ha sido la primera escena que me ha llamado la atención (minuto 8). Quizá, en otras circunstancias, esta práctica no hubiese conseguido tanta fuerza, pero hay que situarse en la época: la obsolescencia programada empezó a popularizarse justo después del crac del 29, con el inicio de la crisis de 1929, más conocida como la Gran Depresión. En aquella época, muchas empresas decidieron usar esta práctica para hacer que los consumidores compraran más, es decir, gastaran más, y así poder ganar más dinero para salir de la crisis económica.

Otra escena con la que me quedo es la de los vertederos de Ghana (minuto 38). Creo que será una parte del documental que todos comentaremos. Muestra tan bien el impacto que tienen nuestro consumismo en los países en proceso de desarrollo y cómo nos aprovechamos para burlar la ley (y burlarnos de ellos) y así poder enviar todo lo que ya no queremos, convirtiendo ciudades, incluso países enteros en vertederos. Me parece vergonzoso que el ser humano haya llegado a tal punto y que, aun sabiendo el impacto que tienen nuestras acciones, no cambiemos nada.

Al final del vídeo (minuto 44) cuentan cómo hay gente que ya ha empezado a buscarle una solución a este problema, o por lo menos intentar minimizar el efecto del consumismo arraigado en las sociedades el primer mundo. Eso me da un poco de esperanza, el saber que hay gente que se preocupa, trabaja y se moviliza para combatir la obsolescencia programada.

Por último, me gustaría hacer una pequeña reflexión. En primer lugar, decir que la sociedad actual es muy consumista y derrochadora. No tenemos empatía, somos demasiado egocéntricos y no somos capaces de pensar ni durante un minuto en las consecuencias que nuestras acciones puedan tener. Al escuchar la palabra adicción lo primero que los viene a todos a la cabeza es alguna sustancia química, alguna droga. En los últimos años, hemos empezado a relacionarlo con la ludopatía y/o los dispositivos digitales. Pero, debemos saber que la adicción al consumo es una adicción demasiado normalizada e implantada en nuestro interior. Desde mu pequeños comprar, tirar y volver a comprar es lo que vemos, lo que aprendemos y lo que hacemos. Por eso, la solución debe ser bidireccional: se debe luchar contra las grandes empresas y su obsolescencia programada, y al mismo tiempo se debe educar la sociedad para conseguir un consumo responsable y empático. 

A continuación os dejo una imagen interactiva que ha creado una compañera, Leire Beriain, con algunas de las frases que (cito textualmente) «me han hecho pensar y replantearme muchas cosas acerca de lo que inconscientemente llego a consumir y el daño que puedo hacer.»

jueves, 4 de marzo de 2021

MODULOA. Berta

BESTEAK ETA NI... GERTU ETA URRUTI. 
4. eta 5. saioen inguruko hausnarketa.

Lehen saioko gai nagusiak ideologia edo iritzi aniztasuna eta iritzien arteko talka ematen denean azaldu beharreko jarrerak izan ziren, eta hainbat balio demokratikorekin lotu genituen hauek, zehazki tolerantzia, errespetua eta enpatiaren inguruan aritu ginen lanean. 

Jarduera eta saioen helburua aurretik aipaturiko kontzeptuen garrantziaz ohartzea da, egunerokotasunean duten presentziaz kontzientzia hartuz, bai eta gure enpatia zein tolerantzia mailaz ohartzea.Gai hauek lantzeko, alde batetik aipaturiko hiru kontzeptuak ezagutu eta haien esanahia ulertu genuen, gatazkak udeatzeko funtsezko ezaugarriak direla ikusiz. Eta bestalde, nork bere burua abiapuntutzat hartuz, geure jarrera eta pentsakerak neurtu, haietaz ohartarazi eta jabetu ginen. Guzti honen inguruko hausnarketa bideratu zen uneoro sioan zehar. 

Bai saioak, bai hauetan landutako gaiak oso interesgarriak iruditu zitzaizkigun. Izan ere, egunerokotasunean balio horiek duten presentziaz ohartu ginen eta gure jarreraren inguruan autokritika egiteko balio izan ziguten. Jabetu ginen haurrekin jardutean errealitate ezberdinetako familiak izango ditugula eta ez ginela gai izango, edo zailtasunak izango genituela iritzien talka bat egonez gero, hau da, familien ideiekin bat egiten ez badugu, jarrera ulerkor, enpatiko eta tolerantea izateko. Balio horiek eguneroko jarduera guztietan azaleratzen dira, une oro jendearekin elkarrekintzan gaudelako eta aberats egiten gaituen aniztasun horrek oinarrian duelako ideia, sinismen, pentsakera edo ideologia ezberdintasuna. Horretarako, autokritika eta hausnarketa hori bideratzkeko, oso gai eguneratuak eta polemikoak erabili ziren (gazte eta ertzaintzen gatazka, esaterako), ikasketak errealitatera gerturatuz. Bestalde, saioa baliogarria suertatu zitzaigun, esan bezala, gure jarrera zalantzan jarri genuelako, askotan hitzez defendatzen ditugun balio horiek ez baititugu betetzen eta hipokresia puntu bat identifikatu genuelako esaten eta egiten genuenaren artean. Gaiak lantzeko era oso eskematikoak izan ziren, eta horrek pentsamendua egituratzen eta hausnarketa modu zehatz eta garbian bideratzen lagundu zigun. Era berean, emandako informazio guztia baliagarri eta garrantzitsutzat dugu, ez baikenuen funtsik gabeko informaziorik jaso. Horrez gain, gure kabuz gaiaren inguruan gehiago ikertzeko aukera zabaldu zigun irakaslean baliabide eta material desberdinak eskeiniz, hala nola, irakurgai ala ikusentzunezko euskarrien proposamenak emanez. Dena den, nahikoa izan ez zela uste dugu, izan ere gaiak oso zabalak eta sakonak dira eta ez dugu behar adina denbora izan osotasunean landu eta aztertzeko, hala ere, irakasleak eta gaia lantzeko moduak gure burua zalantzan jartzera bultzatu gaitu, bai eta gaiarekiko interesa piztu, haren inguruan hausnarketa eta lanketa egiten jarraitzeko jarrera piztuz. 

Laburbilduz, gaiak eta lantzeko moduak originalak eta nahiko dinamikoak izan dira, horrek gaiarekiko interesa eta pentsamendu kritikoa piztu digu, esan bezala, hipokresiaz jokatzen dugulako, asko esan arren, ekintzek ez dutelako berdina islatzen eta askotan autoengainatu egiten garelako geure buruari jarrera idealizatu batzuk esleituz. Ondorioz, hausnarketarako jarrera indartu digu eta gaiaren inguruan gure artean eztabaidatzea ahalbidetu digu. Orokorrean, gure burua eta jarrerak idealizatuta ditugula konturatu gara, eta sarritan, egiten ditugun ekintza txikiek eragin handia dutela egunerokotasunean. Gainera, gerora irakasle garenean, haurrekin jarduteko behar beharrezkoak diren gaitasun eta baloreak landu ditugu, aurrez aipatu bezala, enpatia, errespetua eta tolerantzia beste edozein pertsonarekin elkarrekintzan aritzeko funtsezkoak baitira, harreman hori positiboa zein onuragarria izan dadi; gatazkarik gabe gauzatu dadin, bai eta batak bestea gutxiestea ekiditeko. Era berean,  egunerokotasunean aurre egin behako diegun egoerekiko zein jarrera izan behar dugun ere ikusi dugu: ikuspegi irekia, errespetuzko hitzak, burugogorkeian ez tematu, errealitate ezberdinak daudela ulertu eta onartu, nahiz eta haiekin bat ez etorri. Bestalde, saioa honetan ikusi izan dugu nola gatazken aurrean zein garrantzitsua den ikuspegi zabal bat izatea, posizio desberdinetan topatu ahal ditzakegulako alde positiboa zein negatiboak. Honek, irakasle funtzioak garatzerakoak ikuspegi aberasgarriagoa edukitzen lagunduko digu. 

Horrez gain, gertu eta urruti izeneko bigarren saio honetan, jatorri aniztasunaren inguruan jardun dugu, zehazki, etorkinen inguruan eraiki ditugun aurreiritzi eta estereotipoen inguruan, beti ere norbera abiapuntutzat hartuta.  Saio honen helburu nagusiak geure jarrerak neurtzea eta aipaturiko gaien inguruko ezagutza, ulermena, jabetza, hausnarketa eta lanketa bultzatzea  izan direla esan dezakegu. Guzti hori jarduera ezberdinen bidez egin dugu,oso baliagarriak suertatu zaizkigunak aipaturiko helburuak lortzeko. 

Lehenik eta behin taula moduko bat bete genuen, hainbat definizio idatziz eta buruan genuen etorkinaren irudiaren inguruko ezaugarriak azalduz, geure usteak eta barneraturiko aurreiritzi zein jarrerak ezagutu eta neurtzeko, haietaz jabetzeko eta, besteekin alderatuz, desberdintasunak antzemateko. Oso jarduera baliagarria izan zen geure aurreiritziak nahiz haien jatorriak ezagutzeko. Ildo beretik, oso modu xinple eta garbian komunikabideek gure aurreiritzien eraikuntzan duten eragina ikusi dugu, eta ohartu gara aurreiritzi guztiak sozialki zeinkulturalki eraikiak direla. Bestalde, inmigranteen inguruan ere hausnartzera bultzatu gaitu; izan ere, jabetu gara pobrezia lotzen dugula inmigrazioarekin eta inmigrante horien jatorriaren arabera ikuspuntu bat edo beste izaten dugula, guzti hori txikitatik jaso dugun hezkuntza, ingurugiro zein komunikabideek baldintzatuta izan dela jakinik.

Saioa aurrera joan ahala, gizartean hain nabarmena den arrazakeriaz ohartu gara Doll test bideoa ikusi ostean.Taldeko kideoi bideo honek barneak mugitu zizkigun, latza egin zitzaigun ikustea eta oso gogorra iruditu zitzaigun konturatzea arrazakeria hain txikitatik ikasi eta barneratzen dugun jarrera bat dela eta haur beltzek ere haien burua, ia ohartu gabe eta nahi gabe,gutxiesten duten eta kriminalizazio zein gaiztakeria alderdiekin lotzen duten, hau da, barneraturiko arrazakeria eta estereotipoen erruagatik autodiskriminatu egiten diren. Ariketa honen bitartez ere gehiago azpimarratu genuen aurreiritziak sozialak diren ideia.

Egin klik irudian handitzeko
Jarraian, ikus-entzunezko kulturan dagoen arrazakeriaz jardun gara, hainbat film ospetsuk dituzten eszena arrazistak ikusiz eta guk beste batzuk pentsatuz. Saioko dinamika jarraituz, ohartu gara gauza txikienek ere estereotipoen eraikuntza hori sustatzen duten, eta askotan ohartzen ez garen arren, mezu subliminal ugari igortzen dizkigutela eta jasotzen goazen heinean, geure aurreiritziak osatzen doazela. Time aldizkariaren azal jakin baten inguruan ere mintzatu ginen, gizarteak aurrerapausu edo atzerapausuak eman dituen ikusteko, askotan lanketa izugarria egiten ari garela pentsatu arren, errealitatean islatzen dena ez baita hori. Amaitzeko, exertzen joan ginen, jaio eta bizi ginen lekuak berdinak ala ezberdinak ziren irizpidetzat hartuta, gure familia ala gu geu ere noibait etorkinak izan garela ikusaraziz. Oso interesgarria izan zen modu garbi, xinple eta bisual batean jabetzea nola geure jarrera eta aurreiritziek, boomerang bat bailira, gure ere eragiten diguten, gutariko asko ere etorkinak izan baikara noizbait.

Orokorrean saioko helburuak lortzeko modua originala eta dinamikoa dela pentsatzen dugu, izan ere, lantzen ditugun gaiekiko hausnarketak egitera eta jarrera kritikoak edukitzera bultzatzen gaitu,kasu honetan arrazakeria eta gure aurreiritzien inguruan. bultzatzen gaitu. Era berean,gure ideiatatik oinarrituta definizioak osatzen joatea eta errealitatean ditugun egoera eta baliabide desberdinak erabiltzeak gaia errealitatera gerturatzea lortzen du, gure kasuan interesa gehiago piztuz eta pentsatzera bultzatuz.

Laburbilduz, gure aurreiritziez jabetu gara, hauek nola sortuak izan diren ikusi dugu, bai eta nola gure inguruak zein komunikabideek hauen eraketan duten indarra. Gainera errealitate kolpe bat jaso dugula ere pentsatzen dugu, oro har ez baikara jabetzen gizarteko arrazakeriaz (batezere inplizituaz) edo ez diogu garrantzi handiegirik ematen, beraz saio hauek gerora ere erabilgarriak egingo zaizkigun jarrerak pizten digutela uste dugu, jarrera kritikoa eta errealitatearen ikuspegi objektiboa esaterako. 

Amaitzeko, azpimarratu nahiko genuke nola saio hauen bitartez jabetu garen ustez bazterturik genituen aurre iritzi eta estereotipoak gure baitan jarraitzen dutelaeta arreta gehiago jarri behar dugula horietan. Bestalde irakasle funtziotik begiratuz, uste dugu oso garrantzitsua izango dela txikitatik gure ikasleei aniztasun horretan hezit eta eredu positibo ezberdinak erakustea, berdintasun gizarte bat eraikitzeko bidea sortuz.

martes, 2 de marzo de 2021

ACTIVIDAD 7

PRIVACIDAD EN LA WEB
Todos los datos que quedan en la red

Después de realizar las actividades individualmente y reflexionar sobre el tema, nos hemos puesto de acuerdo en que no somos plenamente conscientes de lo que las grandes empresas pueden hacer con nuestros datos. A pesar de ello, sí que somos conscientes de que se utilizan nuestros datos, pero en muchas ocasiones realmente no nos importa, tenemos una falsa sensación de seguridad al creer que al eliminar las búsquedas o el historial no nos puede pasar nada.

Pero en realidad, nuestra privacidad se queda en un tercer plano, ya que conscientemente o inconscientemente siempre estamos conectados, y cada movimiento se queda guardado en la red. Con ello, nos hemos dado cuenta de que no nos dan la información exacta de la movilidad de nuestros datos, por lo que no hay una divulgación pedagógica sobre ella, y por lo tanto, no sabemos cómo funciona. Es un ciclo en el que nos metemos siendo medianamente conscientes pero no consecuentes, donde después, una vez que tenemos la opción de ver la realidad es cuando viene el arrepentimiento o la preocupación y hasta en algunos casos la desconfianza.

Teniendo en cuenta la situación en la que vivimos y ante la falta de información que tenemos sobre la utilización de los datos creemos que es necesario tener información, conciencia y formación sobre el tema. 

Por último, creemos que esta actividad ha sido de gran utilidad ya que los ejercicios nos han ayudado a plantearnos a ser más precavidos a la hora de dar o subir información personal y a reflexionar acerca de la realidad en la que vivimos; el control constate, la manipulación de información de los usuarios con y sin el consentimiento de estos, falta de información sobre la utilización de la información  y etc.

Recursos utilizados e información consultada para esta actividad: